આધાર કાર્ડનું નવું સ્વરૂપ: ફક્ત ફોટો અને QR કોડ

દેશના ૧૪૦ કરોડથી વધુ નાગરિકોનું આધાર કાર્ડ હવે બદલાવા જઈ રહ્યું છે. યુનિક આઈડેન્ટિફિકેશન ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (UIDAI)એ આધાર કાર્ડનું નવું ડિઝાઇન તૈયાર કર્યું છે, જેમાં હવે નામ, સરનામું, જન્મતારીખ કે ૧૨ આંકડાનો આધાર નંબર પણ દેખાશે નહીં. નવા કાર્ડ પર ફક્ત તમારો ફોટો અને એક એન્ક્રિપ્ટેડ QR કોડ હશે.
શા માટે આ બદલાવ?
UIDAIના સીઈઓ ભુવનેશ કુમારે જણાવ્યું કે, “જો કાર્ડ પર વિગતો છાપવાનું બંધ કરીશું તો લોકો પણ ફોટોકોપી માંગવાનું બંધ કરશે.” હાલમાં હોટેલ, સિનેમા, કોલેજ કે બેંકોમાં આધારની ઝેરોક્સ માંગવામાં આવે છે, જે આધાર કાયદા ૨૦૧૬ની સીધી ઉલ્લંઘન છે. આનાથી લોકોની ખાનગી માહિતીનો દુરુપયોગ થાય છે અને ઓળવાણીના કેસ વધે છે.
નવા કાર્ડનો QR કોડ સ્કેન કરતાં જ ફક્ત જરૂરી માહિતી (દા.ત. ઉંમર ૧૮થી વધુ છે કે નહીં) દેખાશે, બાકીની વિગતો છુપી રહેશે.

હાલનું આધાર કાર્ડ,
નામ, સરનામું, જન્મતારીખ, લિંગ, આધાર નંબર, ફોટો.
ઝેરોક્સ લઈને દુરુપયોગ શક્ય.
ઓફલાઈન વેરિફિકેશન સરળ.


નવું આધાર કાર્ડ (ડિસેમ્બર ૨૦૨૫થી).
ફક્ત ફોટો + QR કોડ (નામ પણ નહીં)
ઝેરોક્સથી કોઈ ફાયદો નહીં
ફક્ત ઓનલાઈન QR + ચહેરાની ઓળખાણ.

ક્યારથી લાગુ થશે?

૧ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ UIDAI બોર્ડ આ પ્રસ્તાવને અંતિમ મંજૂરી આપશે.
ડિસેમ્બર અંત સુધીમાં નવા ફોર્મેટના કાર્ડ છાપવાનું શરૂ થશે.
જૂના કાર્ડ હંમેશ માટે માન્ય રહેશે, પણ નવા/અપડેટ કાર્ડ નવા ફોર્મેટમાં જ મળશે.
નવી mAadhaar એપ (હાલ બીટા ટેસ્ટિંગમાં) ટૂંક સમયમાં લોન્ચ થશે, જેમાં QR સ્કેન, ફેસ ઓથેન્ટિકેશન અને સરનામું બદલવાની સુવિધા હશે.

૧૪૦ કરોડ લોકો પર શું અસર થશે?
સકારાત્મક:

ઓળવાણીના કેસ ઘટશે
ખાનગી માહિતી સુરક્ષિત રહેશે
હોટેલ-ફ્લાઈટમાં ચેક-ઈન ઝડપી થશે

પડકારો:

ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સ્માર્ટફોન ન હોય તેવા લોકોને શરૂઆતમાં તકલીફ પડી શકે
દુકાનદારો-હોટેલવાળાઓએ QR સ્કેનર રાખવું પડશે

આ બદલાવ ભારતના ડિજિટલ ઈન્ડિયા અને ડેટા પ્રાઈવસીના માર્ગે મોટું પગલું છે. હવે તમારું આધાર કાર્ડ ફક્ત તમારું જ રહેશે!