ચીનની ડાયરેક્ટ-ટૂ-ફોન સેટેલાઇટ સર્વિસ: શું છે, કેવી રીતે કામ કરે છે અને ભારત માટે શા માટે મહત્વની?

ડાયરેક્ટ-ટૂ-ફોન સેટેલાઇટ સર્વિસ શું છે?

ચીનની મિનિસ્ટ્રી ઓફ ઇન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજીએ તેની ટેલિકોમ કંપની યુનિકોમને ડાયરેક્ટ-ટૂ-ફોન સેટેલાઇટ સર્વિસ શરૂ કરવા માટે લાયસન્સ આપ્યું છે. આ સર્વિસ દ્વારા ચીનના નાગરિકોને એવી કનેક્ટિવિટી મળશે જે ક્યારેય ડિસકનેક્ટ નહીં થાય. આ ટેક્નોલોજી દ્વારા સ્માર્ટફોન સીધા લો-અર્થ ઓર્બિટ (LEO) સેટેલાઇટ્સ સાથે જોડાઈ શકશે, જેના માટે કોઈ વધારાના હાર્ડવેર કે નેટવર્ક સ્ટેશનની જરૂર નહીં પડે. આ સર્વિસ ઇલોન મસ્કની સ્ટારલિંક જેવી વૈશ્વિક સેટેલાઇટ સર્વિસને ટક્કર આપવા માટે તૈયાર છે.

આ નવી ટેક્નોલોજી પરંપરાગત સેટેલાઇટ ફોનથી અલગ છે, જેમાં ભારે હાર્ડવેરની જરૂર પડતી હતી. હવે, આધુનિક સ્માર્ટફોનમાં સેટેલાઇટ-કનેક્ટિવિટી ચીપસેટનો સમાવેશ થાય છે, જેના કારણે સામાન્ય સ્માર્ટફોન પણ સેટેલાઇટ સાથે જોડાઈ શકે છે.



આ સર્વિસ કેવી રીતે કામ કરશે?
લો-અર્થ ઓર્બિટ સેટેલાઇટ્સ: ચીનની યુનિકોમે ચાર LEO સેટેલાઇટ્સ લોન્ચ કર્યા છે, જેમાં એડવાન્સ નેરોબેન્ડ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ થાય છે. આ સેટેલાઇટ્સ પૃથ્વીની નજીક પરિભ્રમણ કરે છે અને ઝડપી તથા વિશ્વસનીય કનેક્શન પૂરું પાડે છે. આ ટેક્નોલોજી ઇન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ (IoT) એપ્લિકેશન્સ માટે પણ ઉપયોગી છે.



સિગ્નલ ટ્રાન્સમિશન: જ્યારે યુઝરનો મોબાઇલ રેગ્યુલર નેટવર્કની રેન્જની બહાર હશે, જેમ કે દરિયામાં, દૂરના ગામમાં કે પર્વતીય વિસ્તારોમાં, ત્યારે તે ઓટોમેટિક સેટેલાઇટ સાથે જોડાઈ જશે. આનાથી યુઝર્સને અવિરત કોમ્યુનિકેશન અને ઇન્ટરનેટ ઍક્સેસ મળશે.



કઈ ડિવાઇસમાં કામ કરશે?: આ સર્વિસ માટે અલગ સ્માર્ટફોનની જરૂર નથી. ઘણા આધુનિક સ્માર્ટફોનમાં પહેલેથી જ સેટેલાઇટ-કનેક્ટિવિટી ચીપસેટ હોય છે, જે આ સર્વિસનો ઉપયોગ કરવા માટે પૂરતા છે.



આ સર્વિસનો ઉપયોગ ક્યારે થઈ શકે?

આ સર્વિસ ખાસ કરીને નીચેના સંજોગોમાં ઉપયોગી છે:
ઇમરજન્સી સ્થિતિ: ભૂકંપ, પૂર, વાવાઝોડું કે ભૂસ્ખલન જેવી કુદરતી આફતોમાં, જ્યારે પરંપરાગત નેટવર્ક કામ ન કરતું હોય, ત્યારે આ સર્વિસ જીવન બચાવવામાં મદદ કરી શકે છે.

દરિયાઈ અને એવિએશન કોમ્યુનિકેશન: દરિયામાં મુસાફરી કરતા જહાજો કે વિમાનોમાં આ સર્વિસ અવિરત કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડી શકે છે.

ગામડાઓ અને દૂરના વિસ્તારો: દૂરના ગામડાઓ અને પર્વતીય વિસ્તારોમાં ઇન્ટરનેટ પહોંચાડવા માટે આ સર્વિસ ખૂબ જ ઉપયોગી છે.

ઇન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ (IoT): ખેતી, લોજિસ્ટિક્સ અને અન્ય IoT એપ્લિકેશન્સ માટે આ સર્વિસ નવી શક્યતાઓ ખોલશે.


ચીન આ સર્વિસ તરફ કેમ આગળ વધી રહ્યું છે?

ચીનની સરકારે પ્રથમ વખત આવી સર્વિસ માટે લાયસન્સ આપ્યું છે અને અન્ય કંપનીઓને પણ આ દિશામાં પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. ચીનનો ઉદ્દેશ ફક્ત વૉઇસ અને મેસેજ સર્વિસ પૂરતો સીમિત નથી; તેઓ હાઇ-સ્પીડ ડેટા સર્વિસ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. આ પગલાં દ્વારા ચીનની સેટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશન ઇન્ડસ્ટ્રી ઝડપથી વિકાસ કરશે અને નવી ટેક્નોલોજીનો ઉદય થશે. આ ઉપરાંત, આ સર્વિસને કમર્શિયલાઇઝ કરીને ચીનનો દરેક નાગરિક તેનો ઉપયોગ કરી શકશે.



ભારત માટે આ સર્વિસ શા માટે મહત્વની છે?

ભારતમાં હજી પણ ઘણા ગામડાઓ એવા છે જ્યાં ઇન્ટરનેટની સુવિધા નથી. ટ્રેકિંગ, દૂરના વિસ્તારો કે પર્વતીય પ્રદેશોમાં નેટવર્કની અછત એક મોટી સમસ્યા છે. ડાયરેક્ટ-ટૂ-ફોન સેટેલાઇટ સર્વિસ દ્વારા ભારતના આવા વિસ્તારોમાં ઇન્ટરનેટ અને કોમ્યુનિકેશન સુવિધા પહોંચાડી શકાય છે. આ સર્વિસ ભારતને સ્ટારલિંક જેવી વિદેશી સર્વિસ પર નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ કરશે. ચીનની જેમ ભારતે પણ આવી ટેક્નોલોજી વિકસાવવા પર ધ્યાન આપવું જોઈએ, જેથી દેશનું નેટવર્ક વધુ મજબૂત બને અને દરેક નાગરિકને ઇન્ટરનેટની સુવિધા મળે.