મધ્ય પૂર્વમાં તનાવ હજુ પણ અત્યંત ઊંચો છે. ફેબ્રુઆરી 2026માં શરૂ થયેલા અમેરિકા-ઈઝરાયેલના સંયુક્ત હુમલા (ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી) પછી ઈરાન સાથેનું સંઘર્ષ તીવ્ર બન્યું હતું. હાલમાં એપ્રિલ 2026થી અસ્થિર સીઝફાયર અમલમાં છે, પરંતુ તે “લાઈફ સપોર્ટ” પર છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં હજુ પણ અવરોધ અને નાના પ્રકારની ઘટનાઓ ચાલુ છે.
વર્તમાન સ્થિતિ (મે 2026):
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વાટાઘાટો ચાલુ છે, પરંતુ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ઈરાનના તાજેતરના પ્રસ્તાવને અસ્વીકાર્ય ગણાવ્યો છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (વિશ્વના 20% તેલનું મુખ્ય માર્ગ) અંશતઃ પ્રતિબંધિત છે, જેના કારણે વૈશ્વિક તેલના ભાવ $90-120+ પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચ્યા છે.
બંને પક્ષો વચ્ચે હજુ પણ નાના સ્તરના સંઘર્ષ અને ધમકીઓ ચાલુ છે.
ભારત પર અસરો:
ભારત sv લગભગ 85-90% ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કરે છે અને તેમાં મોટો ભાગ હોર્મુઝ માર્ગે આવે છે. આ સ્થિતિના કારણે:
-પેટ્રોલ-ડીઝલ અને એલપીજીના ભાવમાં વધારો
-રસોઈ ગેસ (એલપીજી) અને એલએનજીની અછત
-ફુગાવો વધવો, રૂપિયો નબળો પડવો
-ઉદ્યોગો (સ્ટીલ, ખાતર, પેટ્રોકેમિકલ) પર અસર
-જીડીપી વૃદ્ધિ દર પર નકારાત્મક અસર
સરકારે રશિયન તેલની આયાત વધારી છે અને વૈકલ્પિક સ્ત્રોતો તરફ વળ્યું છે, પરંતુ લાંબા સમય સુધી આ સ્થિતિ ચાલુ રહે તો મુશ્કેલી વધશે.
ભારતીય લોકોને શું તૈયારી કરવી જોઈએ?
-એલપીજી સિલિન્ડર: વધારાનું સિલિન્ડર સુરક્ષિત રીતે સ્ટોક કરો. બચતથી વાપરો.
-વાહન ઇંધણ: પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધી શકે છે. જાહેર વાહનો, કારપુલિંગ અને બાઇકનો વધુ ઉપયોગ કરો.
-વીજળી: પાવર કટની તૈયારીમાં ઇન્વર્ટર, સોલાર અને ઊર્જા-બચત ઉપકરણો અપનાવો.
-બજેટ: રસોઈ, પરિવહન અને ખાદ્યપદાર્થોના ખર્ચ માટે વધારાનું બજેટ રાખો.
-લાંબા ગાળાનું: સોલાર ઊર્જા, બાયોગેસ અને ઊર્જા કાર્યક્ષમતા તરફ વળો.
અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેના તનાવ અને અસ્થિર સીઝફાયર વચ્ચે ભારતીયોને ઊર્જા સંકટની તૈયારી કરવી જોઈએ – વર્તમાન સ્થિતિ અને અસરોનું વિગતવાર વિશ્લેષણ
By Kapil Patel (Bangalore)