પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં ચાલી રહેલા તણાવે આજે ખુલ્લા સંઘર્ષનું રૂપ લીધું છે. પાકિસ્તાનના સંરક્ષણ મંત્રી ખ્વાજા આસિફે જાહેરમાં જાહેરાત કરી છે કે બંને દેશો વચ્ચે હવે "ખુલ્લું યુદ્ધ" (open war) ચાલી રહ્યું છે. આ ઘોષણા તેમણે શુક્રવારે કરી, જ્યારે પાકિસ્તાની વાયુસેનાએ અફઘાનિસ્તાનની રાજધાની કાબુલ સહિત કંધાર અને પક્તિયા પ્રાંતમાં હવાઈ હુમલા કર્યા.


આ સંઘર્ષની શરૂઆત ૨૬ ફેબ્રુઆરીની રાત્રે થઈ, જ્યારે અફઘાનિસ્તાનની તાલિબાન સરકારે પાકિસ્તાનની સરહદી ચોકીઓ પર "મોટા પાયે આક્રમક કાર્યવાહી" શરૂ કરી. તાલિબાનના પ્રવક્તા ઝબીહુલ્લા મુજાહિદે આ કાર્યવાહીની પુષ્ટિ કરી હતી અને દાવો કર્યો કે અફઘાન દળોએ પાકિસ્તાની સૈન્યની અનેક ચોકીઓ પર કબજો કર્યો છે અને ઘણા પાકિસ્તાની સૈનિકોને માર્યા કે પકડ્યા છે.

જવાબમાં પાકિસ્તાને "ઓપરેશન ગઝબ લિલ હક" (Operation Righteous Fury - ધર્મની ક્રોધ કાર્યવાહી) શરૂ કરી. પાકિસ્તાની સૈન્યના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે આ કાર્યવાહીમાં કાબુલ સહિત ૨૨થી વધુ સ્થળોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા, જેમાં તાલિબાનના ૨૭૪થી વધુ લડવૈયાઓ માર્યા ગયા અને ૪૦૦થી વધુ ઘાયલ થયા. પાકિસ્તાને આ હુમલાઓને તાલિબાન દ્વારા આશ્રય આપવામાં આવેલા તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન (TTP) જેવા આતંકી જૂથોના ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવા તરીકે રજૂ કર્યા છે.


સંઘર્ષના મુખ્ય કારણો
આ તણાવના મૂળમાં ડ્યુરન્ડ લાઈન વિવાદ છે, જે ૨,૬૦૦ કિલોમીટર લાંબી સરહદ છે. અફઘાનિસ્તાન આ સરહદને માન્યતા આપતું નથી, જ્યારે પાકિસ્તાન તેને સ્વીકારે છે અને તેના પર વાડ બાંધી રહ્યું છે. પાકિસ્તાનનો આરોપ છે કે અફઘાનિસ્તાનની ધરતી પરથી TTP જેવા જૂથો પાકિસ્તાનમાં આતંકી હુમલા કરે છે. તાલિબાન સરકાર આ આરોપોને નકારે છે અને કહે છે કે આ પાકિસ્તાનની આંતરિક સમસ્યા છે.

આ વર્ષની શરૂઆતમાં પણ પાકિસ્તાને અફઘાનિસ્તાનમાં હવાઈ હુમલા કર્યા હતા, જેના જવાબમાં તાલિબાને સરહદ પર હુમલા વધાર્યા. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં તોરખમ અને ચમન જેવા મુખ્ય સરહદી ચોકીઓ પર ભારે ગોળીબાર અને મોર્ટાર હુમલા થયા છે.

હાલની સ્થિતિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિક્રિયા
બંને પક્ષો એકબીજા પર ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હોવાના વિરોધાભાસી દાવા કરી રહ્યા છે. કાબુલમાં વિસ્ફોટોના અવાજો સાંભળાયા છે અને સરહદી વિસ્તારોમાં ભારે લડાઈ ચાલુ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે – સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘ, રશિયા, ઈરાન અને અન્ય દેશોએ સંવાદ દ્વારા ઉકેલ લાવવાની અપીલ કરી છે.

આ સંઘર્ષ દક્ષિણ એશિયાની સ્થિરતા માટે ગંભીર ખતરો બની શકે છે, કારણ કે પાકિસ્તાન પાસે પરમાણુ હથિયારો છે અને તાલિબાન પાસે ગેરિલા યુદ્ધનો લાંબો અનુભવ છે. હાલની સ્થિતિમાં શાંતિની આશા ઓછી દેખાઈ રહી છે, અને વિશ્વની નજર આ વિસ્તાર પર ટકેલી છે.
(સ્ત્રોત: અલ જઝીરા, બીબીસી, સીએનએન, રોયટર્સ અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા અહેવાલો પર આધારિત)